سیر تحولات رو به رشد سینمای مستند از دهه شصت با ورودنسل جدیدی از مستندسازان در کنار پیشکسوتان این حرفه، سرعت بیشتری به خود گرفت و ادامه این حرکت از اوایل دهه هفتاد باعث ترغیب جدیتر جمعی از تهیهکنندگان سینمای مستند برای فعالیت در بخش خصوصی شد.
با فعال شدن دفاتر خصوصی مستندسازی دراین دهه، نیازهای مشترک این گروه و موانعی که بر سر راه سینمای مستند مستقل وجود داشت، بیش از گذشته نمایان شد. پاسخگویی مناسب و قانونمند به این نیاز، ضرورت سامانبخشی و گسترش سینمای مستند و حمایت از جایگاه حرفهیی تهیهکنندگان آثار مستند، در تابستان 1387 منجر به تشکیل جلساتی بین جمعی از فعالان و پیشکسوتان این حوزه شد. این گروه که هیات موسس انجمن تهیهکنندگان سینمای مستند را تشکیل دادند عبارت بودند از :
آقایان : پدرام اکبری، حسن بشکوفه، مجید خالقی سروش، مرتضی رزاق کریمی، شادروان محمدرضا سرهنگی، قاسم شکاری، دکتر جواد ظهیری، جعفر فاطمی، رضا فولادی و اصغر قهقرایی.
هیات موسس در طول بیش از شش ماه، با برگزاری جلسات مستمر، پیشنویس اساسنامه انجمن را تدوین و برای بررسی و تصویب به مجمع عمومی موسس انجمن ارائه کرد.
سرانجام مجمع عمومی موسس طی دو جلسه دوم و دهم اسفند 1378 در خانه سینما تشکیل شد و با بررسی و تصویب اساسنامه پیشنهادی، نخستین هیات مدیره و بازرس انجمن تهیهکنندگان سینمای مستند ایران را انتخاب نمود.
در طول 18 سال گذشته 9 هیات مدیره با فراز و فرودهای مختلف توانسته است این انجمن را به جایگاهی برساند که امروز شاهد یکی از مقتدرترین صنوف خانه سینما هستیم. انجمن صنفی تهیهکنندگان سینمای مستند در سال 95 پیرو تصمیمگیری خانه سینما مبنی بر ثبت انجمنها در وزارت کار با پیگیریهای مستمر توانست نسبت به ثبت آن در وزارت کار با شماره 738-2/3-7 مورخ 24/8/95 و روزنامه رسمی به شماره 20932 به تاریخ 28/10/95 درج و تثبیت گردد.
سیری که در نگاه اولیه شاید بر روی کاغذ یک عملکرد 18 ساله باشد اما در پس آن شاهد انجمنی رشد یافته هستیم که معنی حقیقی صنف را در عمل به واقعیتی غیرقابل انکار تبدیل کرده است.