نمایش مستند بلند «مادرکشی» در خانه هنرمندان ایران
مادرکشی مستندی است با پژوهش، کارگردانی و نویسندگیِ «کمیل سوهانی» و تهیه‌کنندگی «محمد شکیبانیا» که در سال 1394 به سفارش «مرکز بررسی های نهاد ریاست جمهوری» ساخته شد. این مستند نخستین بار در 24 آذرماه 1395 در جریان نهمین دوره جشنواره بین المللی سینما حقیقت، در سینما فلسطین تهران با حضور برخی از اعضای هیأت دولت و شمار زیادی تماشاگر به نمایش در آمد. در این دوره از جشنواره مزبور، این فیلم نامزد بهترین نویسندگی و بهترین پژوهش شد و در مراسم اختتامیه موفق به کسب جایزه بهترین پژوهش از هیأت داوران گردید. همچنین در پنجمین جشنواره فیلم سبز تهران، کمیل سوهانی جایزه بهترین کارگردانی مستند بلند را برای این فیلم دریافت کرد و مستند مادرکشی هم جایزه بهترین فیلم بخش بین الملل این جشنواره را به خود اختصاص داد.
مستند «مادرکشی» نگاهی آسیب شناسانه به وضعیت مهم و حکمرانیِ آب در ایران دارد. این مستند ضمن بازنماییِ مظاهر و نتایج بحران آب، علل مختلف بوجود آمدن این بحران در ایران را از دیدگاه کشاورزان، صنعت گران و سایر مشاغلِ مرتبط به تصویر می کشد و علت های ایجاد بی آبی و پیامدهای آن را نیز بررسی می کند. سدسازی های بی رویه، دخالت در اکوسیستم طبیعی بوم ایران، حفر بی رویه چاه های عمیق، انتقال آب بین حوزه های آبریز، از بین رفتن منابع آبِ زیرزمینی، بهره وریِ پایین و برنامه ریزی غلط در کشاورزی، جایگزینی مدیریت متمرکزِ دولتی به جای مدیریتِ مردمی و بومی، از مواردیست که در این مستند در تحلیل دلایل بحران آب به آن پرداخته شده است.
یادداشت های زیادی در مطبوعات در ارتباط با این مستندِ بحث برانگیز نوشته شد و در فاصله یک سال پس از رونمایی آن (حدوداً تا پایان سال 96) در بیش از 100 دانشگاه، محفل‌های فرهنگی و محیط زیستی، به نمایش درآمد. در جلسات نقد و نمایش فیلم موصوف، گفتگوهای کارشناسی بسیاری پیرامون آن شکل گرفت و در برخی از این برنامه ها مانند جلسه نمایش مستند فوق در جامعه مهندسین مشاور، به تنش کشیده شد.
سوهانی مشکل اصلی موضوع فیلم را در نگاه غلط به «امر توسعه» می داند و معتقد است روند غلط توسعه در ایران همراه با غفلت از دانش بومی، غلبه نگاه های کمّی و فن سالارانه، مصرف نادرست پول نفت و جایگزین شدن مدیریتِ متمرکز دولتی به جای مدیریت بومی و مردمی، خود را به صورت بحران های مختلف زیست محیطی، اجتماعی و اقتصادی نشان داده است که این روند غلط را در زمینه آب می توان به صورت خشکیدگی دریاچه ها، رودها، آب خوان ها و پدیدآمدنِ فروچاله ها دید. او ادامه مسیر فیلم سازی خود را در پرداختن به آسیب های توسعه در ایران برمی شمارد.
مستند مادرکشی برای اولین بار در دی ماه 1395 مجوز پخش از سیمای جمهوری اسلامی را گرفت و اگرچه قرار بود در ساعت 20:30 سه شنبه 14 دی ماه از شبکه مستند پخش شود؛ اما یک روز قبل از پخش، با توصیه و پیگیری بخشی از دولت پخش نشد. پس از انتشار خبر لغو پخش این مستند از صدا و سیما، کمیل سوهانی (کارگردان اثر) در گفتگو با برنامه «به اضافه مستند» ضمن اشاره به این موضوع که – نباید در این قضیه دنبال مقصر بود- افزود: بهتر است به دنبال فرآیندهایی باشیم که منجر به چنین تصمیمی می شود و بهتر است پیگیر آن باشیم که چه چیزی و چه ابزارهای قدرتمندی سبب می شود که سفارش دهنده یک اثر مستند و سینمایی از پخش فیلم خود منصرف گردد.
برخی از موفقیت ها، جوایز و افتخارات این مستند عبارتند از:
1- نامزد بهترین نویسندگی و نامزد بهترین پژوهش مستند بلند در نهمین جشنواره بین المللی سینما حقیقت
2- برنده دیپلم افتخار و تندیس زرین بهترین پژوهش از نهمین جشنواره بین المللی سینما حقیقت
3- نامزد بهترین فیلم، بهترین پژوهش و بهترین کارگردانی در بخش ملی پنجمین جشنواره بین المللی فیلم سبز تهران
4- برنده دیپلم افتخار و غزال زرینِ بهترین کارگردانی بخش ملی پنجمین جشنواره بین‌ المللی فیلم سبز تهران
5- برنده دیپلم افتخار و غزال زرینِ بهترین فیلم بخش بین الملل پنجمین جشنواره بین ‌المللی فیلم سبز تهران
6- نماینده سینمای مستند ایران در جشنواره Grren Festival Network Award
7- فیلم منتخب جشنواره Grren Me 2016
8- منتخب بخش نقدِ درون گفتمانیِ ششمین جشنواره فیلم مردمی عمار

شایان یادآوری است مستند یادشده در ساعت 18 روز سه شنبه 22 امرداد ماه جاری در تالار استاد شهناز خانه هنرمندان ایران با حضورکارگردان و تهیه کننده اثر به نمایش و نقد و بررسی در می آید و ورود برای همگان آزاد است.